Jinsiy his tuyg ular

Muvaffaqiyat quvonchiga ba’zan ma’yuslik hamroh bo`ladi. Ayrim kechinmalar shu qadar murakkab, ko`p kirrali bo`ladiki, ularni yoqimli yoki yoqimsiz his-tuyg’ularga kiritish mumkin yoki mumkin emasligini aytish qiyin. Agar kishi hayajonlangan, diqqati kuchaytirilgan bo`lsa (masalan imtihon oldida turgan talaba) yoki alohida ko`tarinkilikni (ijodiy ish davrida) his qilsa, uning tuyg’ulari aktiv bo`ladi.

jinsiy his tuyg ular-5

Bularning negizidagi ehtiyojlar o`zaro munosabatga bo`lgan ehtiyoj, mehnat faoliyatiga bo`lgan ehtiyojlar yotadi.

Hissiyotlar axloqiy, intellektual (bilim) va estetik hissiyotlarga bo`linadi.

Axloqiy hissiyotlar insonning odamlarga, ishga, mehnatga, hamda o`ziga bo`lgan munosabatida ifodalanadi.

Axloqiy hissiyotlar insonning axloqiy xususiyatlari: vijdonlilik, rostguylik, iltifotlik, intizomlilik va boshqa xususiyatlariga bog’liqdir.

KAYFIYAT - zaif yoki o`rtacha kuchga ega bo`lgan va odatda ancha barqaror emotsional holatdir.

Frantsuz yozuvchisi Mopassan bunday degan edi: "Bizning vaqti chog’ligimizni qayg’uga, laqmaligimizni azobga aylantiradigan o`sha sirli ta’sirlar qaerdan kelib chiqadi? Bu avtorga sababsiz bo`lib tuyulgan tipik kayfiyatning namunasidir.

Emotsiyalar - fiziologik aks ettirish chegarasida turuvchi va odamga o`z ehtiyojlari bilan bog’liq qo`zg’atuvchilar ta’sir qilganda o`z-o`zini boshqarishni amalga oshiruvchi psixik aks ettirishning sodda shaklidir.

Ular tashqarida mimika, pantomimika, ovoz toni, tempi va nutq ifodaliligining o`zgarishi, yurak urishining tezlashishi, yuz qizarishi va boshqalarda aks ettiriladi.

Axloqiy hissiyotlar: vatanparvarlik, insonparvarlik, o`rtoqlik va do`stlik, jamoatchilik, odamning mehnatga munosabatini ifodalovchi hissiyotlar. Axloqsiz hissiyotlar: g’arazguylik, yulg’uchlik, o`zgalardan ustunlik. Intellektual hissiyotlar: havasmandlik, qiziquvchanlik, hayratlanish, taajjublanish, sinchkovlik, e’tiborsizlik, ishonch, ikkilanish, yangilikni sevish yoki undan qurqish.

estetik hissiyotlar: go`zallik-xunuklik, yuksaklik-tubanlik, fojialilik-komiklik. estetik hissiyotlar axloqiy hissiyotlar bilan chambarchas bog’liqdir.

Hissiyotning kechish shakllari: emotsiya, affekt, kayfiyat, stress, frustratsiyalar. Hissiyotlar faqat insonga xos bo`lib, emotsional aks etish va tushunchalarni umumlashtiruvchi aks ettirishning murakkab formasidir.

Tags: , ,